Microplastics: wat weten we er nu écht van? De blog "Wat zijn microplastics?" schreven we al in 2021 en is nu geüpdatet met de nieuwste inzichten.

Wat zijn microplastics? (Update 2026)

Microplastics zijn piepkleine plastic deeltjes die vaak onzichtbaar zijn voor het blote oog. Ze zijn tegenwoordig overal terug te vinden: in water, lucht, voedsel en zelfs in het menselijk lichaam. De impact van microplastics op onze gezondheid en het milieu krijgt de laatste jaren steeds meer aandacht — ook door recente wetenschappelijke studies en documentaires.

Wat zijn microplastics precies?

Microplastics zijn plastic deeltjes kleiner dan 5 millimeter. We maken onderscheid tussen:

• Primaire microplastics
  Deze worden bewust geproduceerd, bijvoorbeeld voor gebruik in cosmetica, scrubs, tandpasta en schoonmaakmiddelen.

• Secundaire microplastics
  Deze ontstaan door het afbreken van groter plastic afval, zoals flessen, verpakkingen, autobanden en synthetische kleding.

Belangrijke bronnen van microplastics zijn:

• Slijtage van autobanden (een van de grootste bronnen in Europa)

• Synthetische kleding (zoals polyester en nylon)

• Plastic verpakkingen en zwerfafval

• Cosmetica en verzorgingsproducten

Bronnen: Plastic Soup Foundation, Wageningen University & Research

Microplastics in het milieu: een groeiend probleem

Microplastics komen via afvalwater, regen en luchtverspreiding in rivieren en oceanen terecht. Inmiddels zijn ze overal aangetroffen — van de diepzee tot bergtoppen.

Zeedieren zien microplastics vaak aan voor voedsel. Hierdoor:

• raken hun magen verstopt

• krijgen ze minder voedingsstoffen binnen

• worden schadelijke stoffen opgenomen

Via vis en zeevruchten komen microplastics uiteindelijk ook in onze voedselketen terecht.

Bronnen: RIVM, European Parliament

Microplastics en gezondheid: wat weten we nu (2026)?

De wetenschap heeft de afgelopen jaren grote stappen gezet. Onderzoekers hebben microplastics aangetroffen in:

• Menselijk bloed

• Longweefsel

• Placenta

• Ontlasting

Hoewel de langetermijneffecten nog worden onderzocht, zijn er zorgen over:

• Ontstekingsreacties in het lichaam

• Verstoring van hormonen (door chemische stoffen in plastics)

• Ophoping van toxische stoffen

Volgens recente studies (o.a. 2023–2025) kunnen vooral nanoplastics — nog kleinere deeltjes — mogelijk cellen binnendringen.

In de media: groeiende aandacht voor microplastics

Microplastics staan steeds vaker centraal in documentaires en nieuws. Zo verscheen recent (maart 2026) op Netflix de documentaire "The Plastic Detox" over effecten van microplastics op onze vruchtbaarheid.

Eerder verschenen Netflix documentairs waarin de wereldwijde impact van plasticvervuiling en microplastics wordt onderzocht — van oceaanvervuiling tot mogelijke gezondheidseffecten.

Dit soort producties sluiten aan bij eerdere documentaires zoals:

• A Plastic Ocean

• Seaspiracy

De toenemende media-aandacht laat zien dat microplastics niet langer een niche probleem zijn, maar een wereldwijd thema.

Wat kun je zelf doen tegen microplastics?

Gelukkig kun je als consument wél degelijk impact maken. Kleine keuzes maken een groot verschil:

1. Kies microplastic-vrije cosmetica

Kies microplastic-vrije natuurlijke cosmetica en vermijd altijd alle microplastic ingrediënten van de rode en oranje (sceptical) lijst van Beat the Microbead. Een uitzonderling geldt voor natuurlijke nagellakken met microplastic ingrediënten. In nagellak vormen deze op de nagel een harde film, ze komen niet als microplastics in het douche- of kraanwater terecht. Dit is vastgelegd in o.a. de Microplastic UNEP definitie.

Gebruik de app Beat the Microbead om producten te scannen en te checken.

2. Let op keurmerken

Deze keurmerken helpen je bij het kiezen van microplastic-vrije producten:

• COSMOS Organic

• Zero Plastic Inside

• NaTrue

• Europees Ecolabel

• Demeter

• Nordic Ecolabel

Bron: Consumentenbond

3. Verminder synthetische kleding

Kies vaker voor natuurlijke materialen zoals katoen, wol of linnen.

4. Gebruik een waszak of filter

Speciale waszakken verminderen microvezels in het water. Ook wassen op lagere temperaturen vermindert de microplastic-uitstoot aanzienlijk.

5. Vermijd wegwerpplastic

Gebruik herbruikbare alternatieven voor plastic drinkflessen, plastic tasjes en plastic verpakkingen.

Onze tip: kies bewust

Steeds meer merken kiezen bewust voor formules zonder microplastics. Veel mensen denken dat “natuurlijk” automatisch betekent dat een product geen microplastics bevat. Dat is niet altijd zo. Check altijd ingrediënten en/of keurmerk. Bij De Groene Drogist vind je inmiddels meer dan 1000 natuurlijke cosmetica en natuurlijke make-up producten zonder microplastics — een eenvoudige manier om je dagelijkse impact te verkleinen.

Conclusie

Microplastics zijn inmiddels overal aanwezig — in het milieu én in ons lichaam. Hoewel de exacte gezondheidsimpact nog verder wordt onderzocht, is één ding duidelijk: het verminderen van plastic gebruik en het kiezen voor microplastic-vrije producten is een belangrijke stap richting een gezondere toekomst.